altMłyn w Świętej
H
olender murowany, okazały obiekt o kilku piętrach, o korpusie z czerwonej cegły zbudowanym na planie koła i zwężającym się ku górze. Młyn wybudował młynarz Max Sorgatz i dzięki temu mieszkańcy wsi nie musieli "jeździć do młyna" do Wąsosza czy do Blękwitu.

Młyn (niem. Mühle) w Świętej wzniesiony został przez holenderskich budowniczych w 1902 roku. Początkowo koła młyńskie napędzane były wiatrem, a znany do dzisiaj korpus wyposażony był w skrzydła (otarcia po ich pracy są widoczne na cegłach ścian zewnętrznych) zamocowane na najwyższym drewnianym piętrze (ich konstrukcja mogła być podobna do >tych tutaj<). Po I wojnie światowej młyn wyposażono w silniki elektryczne i zdemontowano niepotrzebne mechanizmy, w tym wiatrak.

Młyn w Świętej

Przed II wojną światową młyn należał do niemieckiej rodziny o nazwsku Dalüge. Otto Dalüge, dla swojej rodziny - żony i ich trójki dzieci, których imiona rozpoczynały się na literę ‘H’ (Helga, Horst i Hildegunde) - przebudował dom znajdujący się tuż obok, na piętrowy. Dziećmi opiekowała się niańka Klara Smolarek, pochodząca ze Złotowa. Dalüge zarządzał swoimi włościami do roku 1945. Nie chciał opuszczać wioski, jednak uczynił to w końcu, prawdopodobnie dla ochrony i bezpieczeństwa swojej rodziny w tamtych niepewnych czasach. Ostatnim młynarzem był Hieronim Fąs, który wcześniej zatrudniony byłu młynarza Dalüge.

Rampa młyna widoczna na pocztówce z 1938 roku, po której ślady są widoczne na murze do dzisiaj - została rozebrana ok. roku 1996. Obecne zabudowania mieszkalne za młynem były magazynami. Na pierwsze piętro prowadzą oryginalne drewniane schody. Wewnątrz brak dawnego wyposażenia.

Młyn Muhle Święta Schwente

Młyn był czynny do początku lat 60 XX w. Obiekt - aktualnie własność prywatna - wpisany jest do rejestru zabytków. Zdjęcia przedstawiają młyn z ryciny książki Das Flatower Land. Ein Bildband unserer grenzmärkischen Heimat, bearb. von Manfred Vollack, Gifhorn 1989 i pocztówki Świętej z roku 1938 w porówaniu ze zdjęciami przedstawiającymi stan aktualny obiektu (2013).

Opracowała: Aldona Rybka; kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

   
© www.wies-swieta.net